ΑΡΘΡΑ

Υποστήριξη της γλωσσικής ικανότητας των μαθητών του Νηπιαγωγείου

Η γλωσσική ικανότητα έχει τις ρίζες της βαθιά μέσα στην γενική κινητικότητα ολόκληρου του σώματος.  
Αν και  η απόδοση της εξαρτάται σε πρώτη φάση από το συντονισμένο συμπαίγνιο των γλωσσικών οργάνων δηλ. από τους στοματικούς μυς που λαμβάνουν μέρος στην ομιλία, εντούτοις  ιδιαίτερο βάρος, στην προκειμένη περίπτωση, επωμίζονται οι συντονισμένες κινήσεις των χειλιών, της γλώσσας  και η τεχνική της εκπνοής, αν και η γλώσσα φαίνεται πως  παίζει πρωτεύοντα ρόλο και αποτελεί έτσι  το σημαντικότερο όργανο της στοματικής κοιλότητας.  
Επίσης για τη βελτίωση της εκφραστικής ικανότητας συμβάλλουν και τα διάφορα παιγνίδια, όπως ποιηματάκια, γλωσσοδέτες και γενικά αστείες γλωσσικές  καταστάσεις.
Παράλληλα όμως με τα διάφορα γλωσσικά παιχνίδια, μπορούν να συνεισφέρουν στην άσκηση της γλωσσικής ικανότητας και κινητικές ασκήσεις, οι οποίες ενισχύουν την κινητικότητα, εγγυώνται την ασφάλεια της ισορροπίας και βελτιώνουν γενικά την επιδεξιότητα του σώματος.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ιδιαίτερα ο εξοπλισμός της Παιδικής χαράς (π.χ. η κούνια, η τραμπάλα),  προσφέρουν μια πάρα πολύ καλή ευκαιρία και έχουν σημαντική αποτελεσματικότητα στη κινητικότητα του σώματος και ιδιαίτερα των χεριών και των ποδιών. (Βλέπε εγχειρίδιο με τίτλο: Οι Θετικές επιδράσεις της Π. Χαράς και των οικοδομικών υλικών).

Κατηγορίες παιχνιδιών που επιδρούν βελτιωτικά τη γλωσσική και γραφοκινητική ικανότητα.

•    Μικρά αντικείμενα διαφορετικού μήκους, χρώματος, πάχους, σχήματος κατατάσσονται στη βάση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών γνωρισμάτων. Π.χ. Ξύλινα τουβλάκια.
•    Χάντρες με σχοινί.  Περνούμε σε σχοινί χάντρες με διαφορετικά σχήματα (π.χ. σφαιρικά, τετράγωνά, οβάλ κλπ.). Ο βαθμός δυσκολίας προσδιορίζεται από τη διάταξη των χαντρών που θα περασθούν στο σχοινί.
•    Δακτυλοπαιγνίδια. Το παίξιμο των δακτύλων μεταξύ τους, π.χ. αντίχειρας με δείκτη κ.ο.κ
•    Κτίσιμο με τουβλάκια. Το κτίσιμο γίνεται με παραδείγματα ή με  ελεύθερη τη φαντασία φτιάχνοντας διάφορες κατασκευές.
•    Παιχνίδια  ταξινόμησης. Κάτω στο πάτωμα βρίσκονται γεωμετρικά σχήματα και διάφορες άλλες φιγούρες. Το παιδί οφείλει να τα κατατάξει ανάλογα  με κάποιο χαρακτηριστικό τους γνώρισμα.
•    Παιγνίδια Ντόμινο.
•    Παιγνίδια με ζάρια.
•    Παιγνίδια με τα Βιδωτά-Κυλινδρικά. (Όλα τα παιγνίδια που αναφέρθηκαν παραπάνω μπορούν να αντικατασταθούν από τα Β-Κ.).
•    Παιγνίδια με τα τουβλάκια εσωτερικού και εξωτερικού χώρου.
•    Άσκηση κιναισθητικής με τον Στοχοσωλήνα.
•    Ασκήσεις στη δοκό ισορροπίας


Πώς γίνεται ο έλεγχος προόδου της γραφοκινητικότητας

Πριν από την εφαρμογή κάθε άσκησης,  προτείνουμε να γίνεται προηγουμένως έλεγχος της γραφοκινητικότητας (γραφικής ικανότητας) των παιδιών με τη χρήση ενός  διαγνωστικού τεστ που επινοήθηκε από τον κ. Schilling. ( Χρησιμοποιείται  αποκλειστικά από το Πρόγραμμά μας )
Το τεστ αυτό εφαρμόζεται κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς , κατά το μέσον και στο τέλος της χρονιάς, για να μπορεί να γίνει η σύγκριση των αποτελεσμάτων και να εξαχθούν συμπεράσματα προόδου του  μαθητή.
Η ορθή γραφή των γραφικών παραστάσεων και όλων των στοιχείων που παρατίθενται στο τεστ προδίδουν σε ποιο βαθμό έχει αναπτυχθεί η γραφοκινητικότητα του κάθε παιδιού.
     Ιδιαίτερη προσοχή οπωσδήποτε θα καταβάλλεται στην  περίπτωση της γραφοκινητικότητας ενός αριστερόχειρου παιδιού. Οι δυσκολίες που παρουσιάζονται, αναπηδούν από την ίδια τη διαδικασία της γραφής  που είναι προσαρμοσμένη στην επιδεξιότητα των δεξιόχειρων ανθρώπων.
    Οι  γραφοκινητικές  ασκήσεις πρέπει  να χρησιμοποιούνται πριν  τη διαδικασία  της γραφής των  γραμμάτων.
Θεωρητικά  είναι  δυνατή  η έναρξη της πρώτης  γραφής ήδη  στην  ηλικία  των  πέντε  ετών, δεν είναι όμως απαραίτητο.  Αποτελέσματα  δικών  μας ερευνών  μπόρεσαν αυτό  να το  αποδείξουν. Το  πρόγραμμα  μπορεί  να  χρησιμοποιηθεί  ακόμα  στη  συνέχεια και στους αδύνατους μαθητές κατά την έναρξη της πρώτης γραφής ή  ως παιδαγωγική παρέμβαση , όταν  αυτοί  παρουσιάζουν  διαταραχές  στη  γραφή.

Οι διαταραχές της  γραφοκινητικής ικανότητας
Τα βασικά σχήματα (σχέδια) της γραφής (γραμμή, τελεία, ημικύκλιο, κύκλος, διαγώνιος) μπορούν να γράφονται από ένα πεντάχρονο παιδί αρκετά σωστά και άνετα.
Επίσης το κράτημα του μολυβιού, μπορεί στα πέντε χρόνια ενός παιδιού να έχει πλήρως επιτευχθεί. Όμως οι γραφοκινητικές διαταραχές μπορούν να εντοπισθούν σε διάφορες μορφές, όπως π.χ εμφανίζονται παρακάτω :
-    εικόνα της γραφής είναι παράξενη, τρεμουλιαστή γραφή, η γραφή γίνεται συνεχώς μεγάλη ή μικρή.
-    Το κράτημα του μολυβιού δεν είναι ακριβές, το μολύβι πιάνεται σφιχτά ή μαλακά, το μολύβι κρατιέται με τεντωμένα γυριστά  δάκτυλα, το κράτημα είναι αγκυλωμένο ιδιαίτερα στους αριστερόχειρες. (βλέπε   παρακάτω  εικόνες)     
-    Κατά το γράψιμο οι γραμμές του τετραδίου δεν ακολουθούνται και τα γράμματα φαίνονται σαν κρεμασμένα.
-    Τα βασικά σχέδια δεν φαίνεται να κατέχονται σωστά και άνετα, χρησιμοποιούνται μόνο λίγα βασικά σχέδια, τα ημικύκλια δεν ενώνονται, διασταυρώσεις και διαγώνιες λείπουν. Οι κύκλοι δεν είναι κλειστοί.

 

grafiki1   grafiki2


Στα παιδιά με γραφοκινητικές δυσκολίες είναι σημαντικό, να διαπιστωθεί ακριβώς το είδος της διαταραχής.
Έτσι γίνεται η διάγνωση διαφοροποιημένη, όταν ένα παιδί γράφει με τρεμουλιαστό χέρι ή μερικά βασικά σχέδια (π.χ. διαγώνιες – τεθλασμένες γραμμές) δεν μπορούν να γραφούν. Το τρεμουλιαστό γράψιμο είναι αποτέλεσμα μιας διαταραχής της απτικής – κιναισθητικής αντίληψης.
Δυσκολίες κατά  την αντιγραφή μορφών – σχημάτων ή κατά την εκτέλεση βασικών σχεδίων μας οδηγεί συχνά να σκεφτούμε για κινητικές διαταραχές.
Η κατανόηση των μορφών και κατά συνέπεια η αποθήκευση και η ξανά απόδοση είναι σ’αυτά τα παιδιά περιορισμένη. Έτσι συναντά κάποιος κατά τη διάγνωση σε μερικά παιδιά με δακτυλοαγνωσία  (δάκτυλο διαφοροποίηση) συχνά και δυσγραφία και  δυσαρίθμηση.
Κατά το αδέξιο κράτημα του μολυβιού είναι απαραίτητο να εξετασθεί ο απτικός–κιναισθητικός τομέας, ως επίσης και η διαφοροποίηση των δακτύλων. Βασικά είναι απαραίτητος ένας υπερέλεγχος του οπτικού δυναμικού σε όλες τις γραφοκινητικές διαταραχές.

 
Γιατί πρέπει να χρησιμοποιούμε μόνο μαύρο μολύβι (Faber N2) και όχι μαρκαδόρους ή μπογιές
Εκείνο επίσης που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη είναι , ότι κατά την άσκηση των παιδιών με τις  γραφοκινητικές ασκήσεις πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο η γραφίδα (το μαύρο μολύβι Faber N2) και όχι χρωματιστές μπογιές ή μαρκαδόροι.
 Αν δεν ακολουθείται κάτι τέτοιο, τότε η χρήση χρωματιστών μολυβιών ενισχύει το κέντρο της ιχνογράφησης που βρίσκεται στο δεξιό ημισφαίριο και όχι το κέντρο της γραφής που είναι στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου, κοντά στο κέντρο της γλώσσας.
Το αποτέλεσμα είναι να μην εξασκείται το κέντρο της γραφής, το οποίο θα είναι αργότερα υπεύθυνο για την ορθή γραφή των γραμμάτων, αλλά το κέντρο της ζωγραφικής. 

Θα μας βρείτε

Διεύθυνση: Χουρμούζη 18, Κ. Τούμπα, Θεσσαλονίκη, 54453, Ελλάδα
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: info@sxolikiarogi.gr
Κινητό: +30 6974382293
Κινητό: +30 6944394812